Dixieland geschiedenis

Amerika - Dixieland of New Orleans-jazz is een vroege stijl jazzmuziek die aan het begin van de twintigste eeuw in New Orleans (USA) ontstond. De stad New Orleans(Nouvelle Orléans) heeft z'n naam te danken aan de Hertog van Orleans ("le Duc d'Orléans"), neef van Louis XIV. Want het zuiden van Amerika ,wat ze toen Louisiana noemden, was destijds door de Fransen bezet. Het was ook de tijd van de slavenhandel. De slaven brachten 2 belangrijke invloeden mee uit Afrika n.l. de Blues/gospel en het enige originele instrument uit Afrika de banjo. Er kwamen in New Orleans vele invloeden bij elkaar zoals dus de blues/gospel, de banjo maar ook militaire marsmuziek van de Fransen, en klassieke muziek voornamelijk van Chopin(vooral in Ragtime). Deze merkwaardige invloeden kwamen bij elkaar. Er werd in die tijd vrij veel gemusiceerd,en er werd ook gebruik gemaakt van Europese instrumenten , zoals trompetten ( cornetten) ,trombones, klarinetten die tot hun kwamen uit de militaire marsmuziek van de Fransen. Vooral werd en veel gespeeld op begrafenissen, in bordelen, en allerlei andere feestjes. Omdat New Orleans ook een havenstad is,en veel invoer en doorvoer heeft, werd deze muziek verbreid. Zowel landinwaarts (upstream) via de Raderstoomboten die over de Mississippi voeren, en uiteindelijk ook overzees. In tradionele Jazzmuziek komt nog steeds dit marselement naar voren zoals in stukken als "South Rampert Street Parade", ""Buddy's Habits" "Bourbon Streetparade" "Original Dixieland One Step"(allemaal bestaande uit verschillende motiefjes). Na wat oorlogen hier en daar, wat inmenging van de engelsen en de spanjaarden, bleef er van het originele Louisiana maar een stuk meer over, dat uiteindelijk in de portefeuille van ons Napoleon belandde. Napoleon had dringend geld nodig voor zijn oorlogskas, en verkocht promt zijn overzeese tuin voor de ronde prijs van 15 miljoen dollar aan de Amerikanen.

Dixieland - In Louisiana betaalden de mensen niet met dollars maar met Frans geld. De tien dollar biljetten die door de Citizens Bank of Louisiana voor de Amerikaanse burgeroorlog werden uitgegeven, hadden aan de achterzijde de aanduiding "dix" (Frans voor "tien") en werden daarom ook "dixes" of "dixies" genoemd. Vandaar dat Louisiana en daarna ook het hele Zuiden, ook wel het land van de "dixies" of ook "dixies land" werd genoemd. Daarbij kwam dat ook "Dixie" werd afgeleid van de Mason-Dixon lijn, de grens tussen Maryland en Pennsylvania (de noordelijke begrenzing van de Zuidelijke staten). Deze lijn werd, in de Engelse koloniale tijd, door Charles Mason en Jeremia Dixon vastgesteld (1763- 1767). Zoals ook de eerste regel luidt van het stuk "South" (het zuiden) "Down below that old Dixie-Line" verwijst duidelijk naar deze grens.

Dixie (ook wel Dixie's Land) was een volkslied van de Geconfedereerde Staten van Amerika. De term Dixie heeft voor Amerikanen ook een meer emotionele betekenis, in de zin van verschil in karakter tussen de Noordelijke en de Zuidelijke staten van Amerika. Het Noorden hardwerkend,meer welvarend, stijf, het Zuiden losser, meer "easy-going". Het is enigszins te vergelijken met het "ten Noorden of ten Zuiden van de Grote Rivieren" in de Nederlandse verhoudingen. Men noemt ook wel New Orleans "The Big Easy". Natuurlijk heeft ook de Amerikaanse burgeroorlog de verschillen en/of tegenstellingen tussen de Noordelijke staten en "Dixie" sterk beïnvloed. Het karakter van Dixie, ook in grote mate bepaald door de afstammelingen van de negerslaven ("afro-americans"), heeft geleid tot vele vormen van jazzmuziek, waarvan natuurlijk de "Dixieland" zijn naam aan Dixie ontleent. Uiteindelijk vindt deze muziek zijn weg noord naar de grote steden zoals Chicago en New York. Door de opkomst van de platenindustrie bereikt deze muziek de hele wereld, met als grote vertolker Louis Armstrong.

Jazz - Dixieland ontstond onder de zwarte bevolking van New Orleans. Het dixielandorkest dat de muziek in brede kring populair maakte was echter de in 1917 in New Orleans opgerichte, uit blanke muzikanten bestaande Original Dixieland Jass Band (pas later werd 'jass' gespeld als 'jazz'). Met hun gestructureerde variant op het genre, waarin voor improvisatie nauwelijks plaats was, maakten zij de de dixieland aanvaardbaar voor een blank publiek. Ze effenden daarmee de weg voor de zwarte muzikanten die de jazz in de jaren 20 naar Chicago en New York exporteerden. Grote namen zoals Joe "King" Oliver, Louis Armstrong, Kid Ory, Johnny Dodds en Bunk Johnson werden daardoor ook buiten New Orleans bekend. Dixieland kende haar hoogtijdagen in de twintiger jaren van de twintigste eeuw en werd in de jaren veertig verdrongen door de bebop.In de vijftiger jaren volgde wereldwijd een heropleving van de dixieland.

Stijl - Dixieland wordt gespeeld in vierkwartsmaat. Hierbij spelen banjo, piano en slagwerk meestal alle 4 tellen van de maat, terwijl de basinstrumenten, dus contrabas of tuba al dan niet samen met de linkerhand van de piano, afwisselend twee of vier tellen in de maat spelen. Kenmerkend voor het genre is verder dat de koperblazers met klarinet gelijktijdig improviseren, in tegenstelling tot de veel striktere scheiding tussen samenspel en solo's die in latere jazz gebruikelijk werd. De traditionele rolverdeling bij de melodie instrumenten is dat de trompet de melodie min of meer vrij omspeelt, de trombone met karakteristieke glissandi de overgang van het ene akkoord naar het volgende aangeeft, en de klarinet, binnen de gegeven harmonieën, aanvullende stemmen improviseert. De traditionele instrumenten die in een dixielandband voorkomen zijn trompet of cornet, trombone, klarinet, soms saxofoon. De ritmesectie bestaande uit contrabas (of tuba of sousafoon), banjo of gitaar, en drums.

Louis Armstrong Bing Crosby: Now You Has Jazz
Filmpje

Nederland - Orkesten als de Dutch Swing College Band kwamen op na 1945 binnen de Nederlandse studentencorpora. Even voor WO II ,werd er ook al aan Jazz gedaan. Maar na het uitbreken van de oorlog werd het destijds door de Duitse bezetter (cultuurkamer) verboden, en ging het ondergronds. Vanwege de bij die studentenverenigingen horende associatie met de conservatief-liberale zuil werd de muzieksoort vooral in liberale kringen populair. Dixieland wordt in Nederland daarom ook wel VVD- of AVRO-jazz genoemd. Het genre ontwikkelde zich in deze context tot een 'nette' op het geluid van de Original Dixieland Jass Band geïnspireerde muzieksoort. Veel liefhebbers van de oorspronkelijke dixieland spreken daarom liever van New Orleans-jazz (een term die in de Engelstalige wereld overigens niet gebruikelijk is).

Stigma - Het woord 'dixieland' wordt internationaal vaak om andere redenen afgewezen: het woord is ontleend aan de Original Dixieland Jass Band die zich ten tijde van hun successen - onterecht - als de uitvinders van het genre lieten aankondigen. Om meer recht te doen aan de werkelijke geschiedenis van het genre noemt men dixieland in de VS ook wel classic jazz of traditional jazz. De naam dixieland wordt in dit geval gereserveerd als negatief waardeoordeel voor de vaak nogal plichtmatig gespeelde blanke variant. Desondanks is classic jazz of traditional jazz de klassieke muziek van Amerika en moeten hun grondleggers zoals King Oliver, Louis Armstrong en Bix Beiderbecke het respect krijgen wat hun toekomt. Vooral Louis Armstrong staat aan de bron van hoe de hedendaagse muziek. Niet alleen via z'n trompet maar ook qua zang is zijn inbreng revolutionair te noemen, qua timing en improvisatie.